موضوعات در حوزه مد و پوشاک به طور مداوم در حال تغییر و تحول هستند. در حال حاضر، چندین روند و موضوع مهم در این حوزه وجود دارد که قابل تامل است از جمله
پایداری و مد پایدار، مد دیجیتال و واقعیت مجازی ، شخصیسازی که مصرفکنندگان به دنبال لباسهای منحصر به فرد و شخصیسازی شده اند ، مطلب بعدی تنوع و شمولیت است که برندها در تلاش هستند تا تنوع بیشتری را در طراحیها و تبلیغات خود لحاظ کنند که شامل ارائه سایزهای مختلف، طراحی برای گروههای مختلف فرهنگی و نژادی، و توجه به نیازهای خاص افراد با شرایط خاص است ودر نهایت مد بدون جنسیت که روندهای جدید به سمت طراحی لباسهایی که محدود به جنسیت خاصی نیستند، درحرکت هستند،این نوع پوشاک میتواند برای هر دو جنس قابل استفاده باشد و برابری را ترویج کند.
سیر و روند تحول نشاندهنده ی تغییرات عمیق در صنعت مد و پوشاک هستند که بر اساس نیازهای اجتماعی، فرهنگی و زیستمحیطی شکل میگیرند.
نکته قابل تامل در سالهای اخیر صنعت مد و پوشاک که دستخوش تغییرات قابل توجهی شده است ما را به سمت موضوعی جدید و مهم جلب نمود که با توجه به پایداری و تأثیرات زیستمحیطی تولیدات مد میبایست با افزایش آگاهی عمومی درباره تغییرات اقلیمی و اثرات منفی صنعت مد بر محیط زیست ، هوشمندانه رفتار داشت بطوریکه با توجه به عملکرد برندها و طراحان به دنبال راهحلهایی برای کاهش اثرات منفی این امر باشیم .
موضوع نوآورانه در این راستا ، ” مد دایرهای یا همان (Circular Fashion)” است که در شرح و توضیح مفصل آن در میابیم که طراحی و تولید اصولی لباسها باید به سمتی نو و داشتن قابلیت بازیافت و استفاده مجدد آن برسد
مد دایرهای (Circular Fashion) یک مفهوم خلاقانه در صنعت مد است که بر اساس بنیادهای پایدار و کاهش زباله طراحی شده است و این رویکرد به دنبال ایجاد یک چرخه بسته در فرآیند تولید، مصرف و بازیافت لباسها و محصولات مد است .
تعریف علمی و دقیق تر آن اشاره دارد طراحی، تولید و مصرف لباسها و محصولات مد به گونهای است که در آن استفاده از منابع طبیعی به حداقل برسد، زبالهها کاهش یابند و محصولات بتوانند در چرخه زندگی خود دوباره استفاده یا بازیافت شوند. این رویکرد بر خلاف مدل خطی سنتی (که در آن محصولات تولید، مصرف و سپس دور انداخته میشوند) عمل میکند.
اجزای اصلی مد دایرهای شامل طراحی پایدار بدین شرح است که طراحان باید لباسها را به گونهای طراحی کنند که قابلیت تعمیر، بازسازی و بازیافت داشته باشند.
پایه های اصلی این موضوع شامل، انتخاب مواد اولیه است که دوستدار محیط زیست و طراحی محصولاتی با کیفیت که عمر طولانیتری دارند است ،
مورد بعدی استفاده از مواد بازیافتی، یعنی استفاده از مواد بازیافتی و ارگانیک در تولید لباسها به کاهش نیاز به منابع جدید کمک میکند. این مواد دارای الیاف بازیافتی، پلاستیکهای بازیافتی و سایر مواد طبیعی هستند.
مورد سوم مدیریت زباله که از اهمیت ویژه ای برخوردار است که هدف اصلی مد دایرهای کاهش زبالههای ناشی از صنعت مد است. این دربرگیرنده ی ترویج روشهای بازیافت و استفاده مجدد از لباسها میشود. برندها میتوانند برنامههایی برای جمعآوری لباسهای قدیمی و تبدیل آنها به محصولات جدید راهاندازی کنند، مورد چهارم مدلهای تجاری جدید است که برندها میتوانند از مدلهای تجاری جدیدی مانند اجاره لباس، تبادل لباس و فروش محصولات دستدوم استفاده کنند. این مدلها به کاهش مصرف و افزایش عمر محصولات کمک میکنند.
مورد پنجم آموزش و آگاهیبخشی است که اهمیت آن قابل کتمان نیست ، که از اصول و جایگاه خاصی برخوردار است
آگاهیبخشی به مصرفکنندگان درباره مزایای مد دایرهای و تشویق آنها به خرید مسئولانه و استفاده مجدد از لباسها از اهمیت بالایی برخوردار است.
مورد ششم تکنولوژی و نوآوری است ، یعنی استفاده از فناوریهای نوین مانند چاپ سهبعدی، هوش مصنوعی و سیستمهای مدیریت زباله میتواند به بهینهسازی فرآیندهای تولید و بازیافت کمک کند.
در مجموع اهمیت مد دایرهای نه تنها به حفظ منابع طبیعی و کاهش اثرات منفی بر محیط زیست کمک میکند، بلکه میتواند به ایجاد یک صنعت مد پایدارتر و مسئولانهتر منجر شود. با توجه به چالشهای زیستمحیطی فعلی، این رویکرد به عنوان یک راهحل کلیدی و طلایی برای آینده صنعت مد در نظر گرفته میشود.
زهرا جعفری
مدرس و محقق دانشگاه
